Dat klinkt ongenuanceerd, maar door gedwongen te werken via een zogenaamde broker of intermediair betekent in de regel een hogere vergoeding voor hetzelfde werk. Dat is interessant voor brokers, maar niet persé voor ZZP-er en opdrachtgevers.
Bovendien is het aannemen van klussen van over een langere periode bij eenzelfde broker toch net zo goed een vorm van schijnzelfstandigheid? Alleen is het juridisch dusdanig handig verankerd dat niemand er aandacht aan besteedt.
Wie is er nu uiteindelijk mee geholpen? De opdrachtgevers? Ja, allicht, maar met een minder aantrekkelijk prijskaartje. Stel je leidt een grote organisatie met meer dan 10k werknemers en huurt 1000 ZZP-ers in om al het werk te realiseren. Deze ZZP-ers werken gemiddeld 20 uur per week, zeg 900 uur per jaar. Vanwege de wet DBA worden de ZZP-ers met zachte hand gedwongen om via een broker te werken. Deze rekent gemiddeld € 10,- per uur extra als fee (geen onrealistisch gemiddelde). Dan zijn de extra uitgaven voor die organisatie al snel 9 miljoen euro.
Met die 9 miljoen koop je als organisatie het gevoel dat het risico op schijnzelfstandigheid beter beheersbaar is. Dat is een pittige verzekeringspremie terwijl de uitkomst van de verzekering allesbehalve voorspelbaar is. In assetmanagement terminologie: wat is de toegevoegde waarde per euro of hoeveel risico wordt er per euro gereduceerd?
Een broker beheert contracten, gebruikt modelovereenkomsten, bouwt dossiers op en controleert de administratie, maar er verandert aan de feitelijke situatie helemaal niets. De belastingdienst beoordeeld vooral hoe er in de praktijk wordt gewerkt. Als de werkzaamheden kenmerken hebben van een dienstverband kan nog steeds schijnzelfstandigheid worden vastgesteld.
Blije opdrachtgevers
Zolang het werk niet anders wordt georganiseerd verandert het werken via brokers niets aan het risico op schijnzelfstandigheid.
Dat betekent resultaatverantwoordelijke opdrachten (niet enkel op papier), een tijdelijke capaciteitsinvulling en een specialistische expertise die aantoonbaar zelfstandig opereert.
Er zijn vele zeer bekwame brokers met interessante opdrachten waarvoor je als zzp-er zelf geen acquisitie hoeft te doen. Brokers verminderen vooral administratieve en juridische onzekerheid, maar lossen niet automatisch de onderliggende oorzaken van schijnzelfstandigheid op.
Misschien komt er een moment dat de zachte hand mij ook zal dwingen wanneer de angst voor schijnzelfstandigheid ervoor gaat zorgen dat opdrachtgevers minder en minder rechtstreeks contracten aangaan. Terwijl ze nu heel blij met mij zijn.
