Hoogheemraadschap van Rijnland kiest LEAM

Nederland heeft de uitdaging om ook in de toekomst een prettige en veilige leefomgeving te garanderen met schoon water en een florerende natuur. De waterschappen en hoogheemraadschappen dragen maximaal bij aan het behalen van deze uitdagingen. Tegelijkertijd worden zij geconfronteerd met factoren die de uitdagingen nog groter maken.

uitdagingen

Door klimaatverandering nemen hitterecords toe wat een directe druk zet op een gezonde en bio-diverse leefomgeving. Extreme buien zoals een paar jaar geleden in Limburg zijn een toenemende dreiging voor een veilige leefomgeving. Ondertussen moet ook – naast alle zichtbare assets – de niet zichtbare infrastructuur zoals transportleidingen op orde blijven om ook – én in toenemende mate – dergelijke extreme regenbuien te kunnen verwerken.

Hoogheemraadschap van Rijnland staat voor een forse operatie om haar beheergebied op orde te houden en aan de zorgplicht te voldoen. De energietransitie, een toenemende woningbehoefte, bodemdaling en de geopolitieke situatie zijn naast klimaatverandering eveneens uitdagingen om rekening mee te houden.

Budgetten staan in de regel onder druk, waterschappen hebben omgevingscommunicatie meer dan ooit hoog in het vaandel, technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op en de roep om duurzaamheid wordt steeds luider. Het maken van de juiste keuzes om te blijven voldoen aan wat de omgeving en inwoners binnen het beheergebied van Hoogheemraadschap van Rijnland verlangt en het transparant kunnen uitleggen daarvan wordt steeds belangrijker.

assetmanagement organisatie

Om die reden heeft Rijnland assetmanagement omarmt. Sinds 2012 experimenteert het hoogheemraadschap met de principes van assetmanagement. In 2018/2019 heeft LEAM er mede zorg voor gedragen dat een eerste versie van een bedrijfswaardenmatrix is opgesteld die ook in het bestuur is goedgekeurd. Ook heeft LEAM een werkwijze voor risicomanagement geïntroduceerd en zichtbaar gemaakt wat dit betekent voor de meerjarenplanning. Sinds die tijd heeft het hoogheemraadschap o.a. een Strategisch Assetmanagement Plan (SAMP) opgesteld, zijn nieuwe rollen geïntroduceerd en heeft de ontwikkeling binnen de organisatie niet stilgestaan.

Het hoogheemraadschap van Rijnland is vandaag de dag een assetmanagement organisatie en de professionalisering ervan gaan snel. Zo is een zogenaamd Assetmanagementhuis opgesteld, een soort line of sight om te komen tot een jaarcyclus van plannen, resultaatafspraken en bijbehorende begrotingen. Het fundament van dit Assetmanagementhuis is een update van het SAMP naar SAMP 2.0.

Het hoogheemraadschap heeft LEAM gevraagd om hierbij te ondersteunen. Het gaat daarbij niet om een statisch document, maar om een dynamisch SAMP wat aansluit op de huidige ontwikkeling bij Rijnland. Een SAMP dat makkelijk aanpasbaar is, toegankelijk en bovenal gebruiksvriendelijk.

En zo keert LEAM na zes jaar weer terug bij Hoogheemraadschap Rijnland voor deze mooie opdracht.

Ingang kantoor Leiden HH Rijnland
Ingang kantoor in Leiden – bron: Hoogheemraadschap Rijnland

Nog een keer risicobeheer

LEAM is actief in de (afval)watersector. Bij diverse organisaties is inmiddels het denken vanuit de 7 assetmanagement stappen geïntroduceerd. Het is een kapstok om assetmanagement toepasbaar te maken. Stap 2 van de 7 stappen gaat over risicobeheer of risicomanagement.

Na een succesvol traject bij het Hoogheemraadschap van Rijnland (lees ook de recensie) heeft nu ook Waterschap Vallei en Veluwe opdracht gegeven om het risicobeheer handen en voeten te geven. Het waterschap volgt dezelfde stappen. LEAM heeft voor Vallei en Veluwe ook het SAMP ontwikkeld en een plan van aanpak om de 7 stappen toepasbaar te maken.

Uitgangspunt is dat medewerkers in staat worden gesteld te leren, zich te ontwikkelen om vervolgens zelfstandig het risicobeheer verder vorm te geven op de overige disciplines van het waterschap. Mijn achtergrond als facilitator is een toegevoegde waarde voor de diverse bijeenkomsten die nodig zijn om dit te bereiken. Actief, aangenaam, veilig, uitdagend en afwisselend zijn kernwoorden.

Rijnland is begonnen met het leren en ontwikkelen waarbij de focus lag op de rioolgemalen en de ~leidingen. Vallei en Veluwe heeft gekozen om poldergemalen als vertrekpunt te nemen voor het leren en ontwikkelen. Aangezien de aanpak en de producten (bijvoorbeeld risico analyses) goed vergelijkbaar zijn ontstaat er ook een mogelijkheid om van waterschappen onderling te leren en zelfs producten uit te wisselen. Denk dan aan risico analyses, risicoregister, bedrijfswaardenmodel of risicomatrix, etc. Een echte win-win.

Risicobeheer; aan de slag met feitenrapporten

Aangename temperaturen

Terugblik

Het eerste deel van 2019 zit erop. Met tevredenheid blik ik terug op de mooie opdrachten die ik heb mogen uitvoeren. Ik heb meerdere trainingen mogen geven. Bij Waternet en bij Vitens ging dat over assetmanagement en bij de Vastgoed Business School over Communicatie en Conflicthantering.

Bij het Hoogheemraadschap van Rijnland lag de aandacht het afgelopen half jaar op het werkbaar maken van assetmanagement. Samen met de medewerkers is er vorm gegeven aan risicobeheer (stap 2 van de 7 assetmanagement stappen). Rijnland is nu zelf in staat hier mee door te gaan. Door gebruik te maken van het door LEAM ontwikkelde Risico Register kon het risicobeheer direct toepasbaar gemaakt worden.

Parallel aan de risicosessies is aandacht gegeven aan de Meerjaren Assetplanning. Deze is opnieuw tegen het licht gehouden door de planning te koppelen aan de bedrijfswaarden van het Hoogheemraadschap. Voor beide onderwerpen is gebruik gemaakt van een (concept) risicomatrix die samen met de medewerkers is opgesteld. Deze matrix heeft inmiddels ook de bestuurlijke kamers bereikt.

Voor het LEF Future Center heb ik meerdere sessies met uiteenlopende onderwerpen mogen begeleiden. En als afsluiter van het eerste half jaar een Community of Practice voor mijn mede facilitators.

Time to relax

Met de zomermaanden voor de deur is het nu tijd om te relaxen. Niet enkel in de sfeer van vakantie, maar ook in de vorm van actieve inspanning. Was het vorig jaar een wandeling naar Santiago de Compostella vanuit de Pyreneeën, dit jaar doe ik dat vanuit Porto. Qua kilometers een derde van wat ik vorig jaar heb gewandeld, maar toch weer een mooie uitdaging en een moment voor reflectie voor de 2e helft van 2019. Ik ben van plan om net als vorig jaar een dagelijks blog bij te houden van dit avontuur. Ik hoop echter wel op aangename temperaturen tijdens de wandeling.

Vooruitblik

Een vooruitblik komt natuurlijk deels tot uitdrukking met de reflectiewandeling. Maar dat wil niet zeggen dat er nog niets te melden is. Het trainen bij Waternet en Vitens gaat gewoon door. Sterker, beide hebben gevraagd om extra trainingen te verzorgen. Dat is een groot compliment! Voor LEF staan er ook alweer meerdere sessies in de agenda gepland en ook Rijnland heeft om ondersteuning gevraagd.

Ook ben ik in gesprek over een mogelijke samenwerking met een interessante partij. Als het zover komt, zal dat in de 2e helft van 2019 zichtbaar worden. Spannend! De agenda kent nog ruimte, maar ik ben er zeker van en vol vertrouwen dat deze zich snel gaat opvullen. Alle stoplichten staan op groen. En dat zorgt wederom voor aangename temperaturen.

Tijd om te wandelen!

De eerste wandeldag vanuit Porto
De eerste wandeldag vanuit Porto (foto van Bregje, Wandelvrouw)